{"id":4941,"date":"2023-05-11T09:33:42","date_gmt":"2023-05-11T05:33:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941"},"modified":"2023-05-11T09:33:42","modified_gmt":"2023-05-11T05:33:42","slug":"%c9%99li-nagiyev-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-pes%c9%99kar-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-zabiti-kimi-n%c9%99sill%c9%99r%c9%99-numun%c9%99dir-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941","title":{"rendered":"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p dir=\"ltr\">\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR DTK-da i\u015fl\u0259diyi vaxtlarda \u00e7oxlu sayda u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar ke\u00e7irib. Bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda \u201cNaturalist\u201d, \u201cDuel\u201d, \u201cAxito\u201d, \u201cAlag\u00f6z\u201d v\u0259 s. bu kimi \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat i\u015finin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259ri say\u0131la bil\u0259c\u0259k \u0259m\u0259liyyat kombinasiyalar\u0131n\u0131 sadalaya bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bunu \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Xidm\u0259tinin r\u0259isi general-polkovnik \u018fli Na\u011f\u0131yev \u201cXalq q\u0259zeti\u201dn\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 C\u0259nab general, s\u0131x i\u015f qrafikinizd\u0259 m\u00fcsahib\u0259y\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 80 illik \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 25 ili x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259td\u0259 ke\u00e7ib. 100 illik yubiley \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz bu f\u0259aliyy\u0259tin t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n 1950-ci ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259rki d\u00f6vr\u00fcn\u0259 tarixi ekskurs etm\u0259k ist\u0259rdik. Sovet hakimiyy\u0259tinin ilk ill\u0259rind\u0259n bu xidm\u0259t nec\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131, az\u0259rbaycanl\u0131 kadrlar\u0131n i\u015f\u0259 q\u0259bulu v\u0259 onlar\u0131n xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi sah\u0259l\u0259r hans\u0131lar idi?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 Bildiyiniz kimi, 104 illik tarix\u0259 malik x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131m\u0131z \u00f6z ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti (AXC) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, 1919-cu ilin mart ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 H\u0259rbi Nazirliyin t\u0259rkibind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f K\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat b\u00f6lm\u0259sind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ulu \u00f6nd\u0259rin 1997-ci il mart ay\u0131n\u0131n 23-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncamla mart\u0131n 28-nin Az\u0259rbaycan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Orqanlar\u0131 \u018fm\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n Pe\u015f\u0259 Bayram\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilm\u0259si m\u0259hz tarixi varisliy\u0259 \u0259saslan\u0131r. AXC-nin f\u0259aliyy\u0259tinin q\u0131sa zaman\u0131 \u0259hat\u0259 etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, ovaxtk\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259l\u0259n xarici v\u0259 daxili t\u0259hdidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb. Lakin Az\u0259rbaycan\u0131n bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istilas\u0131 il\u0259 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin dig\u0259r t\u0259sisatlar\u0131 kimi bu orqanlar\u0131n da f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 son qoyulub v\u0259 respublikada sovet ideologiyas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qurumu yarad\u0131l\u0131b. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259 dediyi kimi, XX \u0259srin 20-ci, 30-cu, 40-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 bu orqanlar xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli kimliyin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259l\u0259r vurub. H\u0259m\u00e7inin bu orqanlarda r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 oturan \u015f\u0259xsl\u0259rin ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na yad \u00fcns\u00fcrl\u0259rd\u0259n t\u0259\u015fkil edilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259sisat\u0131n\u0131n milli maraqlardan uzaq bir t\u0259\u015fkilat kimi formala\u015fmas\u0131na r\u0259vac verib. Lakin 1944-c\u00fc ild\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda xidm\u0259t\u0259 ba\u015flayan v\u0259 v\u0259zif\u0259 pill\u0259l\u0259rind\u0259 add\u0131m-add\u0131m ir\u0259lil\u0259y\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin 1950-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n \u2013 \u018fks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259diyi vaxtdan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibinin millil\u0259\u015fdirilm\u0259si, milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li az\u0259rbaycanl\u0131 kadrlar\u0131n bu orqanlara c\u0259lb olunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, b\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259t v\u0259 h\u00fcn\u0259r t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir add\u0131m idi. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar, \u0259sas\u0259n, qeyri-\u0259m\u0259liyyat sah\u0259l\u0259rind\u0259 xidm\u0259t edirdi. Xidm\u0259t\u0259 q\u0259bul v\u0259 r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yinat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin Moskvada h\u0259ll olunmas\u0131na baxmayaraq, Heyd\u0259r \u018fliyevin misilsiz s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibi millil\u0259\u015fdi v\u0259 ulu \u00f6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda bu qurumun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 kadrlardan ibar\u0259t yeni n\u0259sil yeti\u015fmi\u015f oldu. H\u0259min \u0259m\u0259kda\u015flar bu orqanlara Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 q\u0259bul edildikd\u0259n sonra k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259m\u0259liyyat tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 u\u011furla icra et\u00adm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 1950-ci ilin 25 avqustuna q\u0259d\u0259r g\u0259nc zabit Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. B\u0259s onun h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn DTK naziri Yemelyanovun \u0259mri il\u0259 Bak\u0131ya \u2013 Az\u0259rbaycan SSR DTK-n\u0131n m\u0259rk\u0259zi aparat\u0131na t\u0259yinat\u0131nda hans\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri rol oynad\u0131?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 Sirr deyil ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259rin biliy\u0259, iti z\u0259kaya, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 malik olmas\u0131 h\u0259l\u0259 g\u0259nclik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Malik oldu\u011fu fitri istedad, i\u015fg\u00fczar v\u0259 \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259r daim Heyd\u0259r \u018fliyevi \u00f6z ya\u015f\u0131dlar\u0131 aras\u0131nda f\u0259rql\u0259ndirib v\u0259 \u00e7ox q\u0131sa zamanda onun y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yinat\u0131na imkan verib. O d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131da, M\u0259rk\u0259zi Aparatda bilikli, savadl\u0131, geni\u015f \u0259m\u0259liyyat t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u0259 malik \u0259m\u0259kda\u015flara ciddi ehtiyac duyulurdu. Bel\u0259 bir m\u0259qamda Heyd\u0259r \u018fliyev kimi bir kadr burada i\u015fl\u0259y\u0259n r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131na bilm\u0259zdi. Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev 1950-ci ilin avqustunda Az\u0259rbaycan SSR D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyind\u0259 b\u00f6lm\u0259 r\u0259isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilir. M\u0259rk\u0259zi aparata g\u0259ldikd\u0259n sonra burada da \u0259traf\u0131ndak\u0131 \u0259m\u0259kda\u015flardan b\u00fct\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 se\u00e7ilm\u0259si, bu orqanlar\u0131n xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli m\u0259n\u0259viyyat\u0131na ziyan vuran \u00fcns\u00fcrl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259n\u0259r\u0259k yerli kadrlar\u0131n i\u015f\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn inadla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, qurumun ovaxtk\u0131 r\u0259hb\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259ri q\u0131c\u0131qland\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan onun bu f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ciddi mane\u0259 t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u0259tta bu amill\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0131sa bir zamanda v\u0259zif\u0259 pill\u0259sind\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Lakin bel\u0259 mane\u0259l\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi \u00f6z m\u0259qs\u0259dind\u0259n \u00e7\u0259kindir\u0259, yolundan ed\u0259 bilm\u0259zdi. \u00c7ox ke\u00e7mir ki, onun z\u0259ngin xidm\u0259ti karyeras\u0131n\u0131 ard\u0131c\u0131l v\u0259zif\u0259 y\u00fcks\u0259li\u015fl\u0259ri \u0259v\u0259z edir v\u0259 o, 1958-ci ild\u0259 g\u0259nc ya\u015f\u0131nda \u018fks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zif\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lir. Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, h\u0259min \u015f\u00f6b\u0259nin r\u0259isi DTK Kollegiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmaqla, bu \u015f\u00f6b\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n say\u0131na v\u0259 yerin\u0259 yetirdiyi i\u015fl\u0259rin h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck struktur vahidi say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 \u018fli m\u00fc\u0259llim, ulu \u00f6nd\u0259rin 30 ya\u015flar\u0131nda Az\u0259rbaycan SSR DTK-n\u0131n 2-ci \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin h\u0259min d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259r formala\u015fm\u0131\u015f stereotipl\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 idi? Daha geni\u015f yana\u015fsaq, Az\u0259rbaycan DTK-n\u0131n \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat i\u015find\u0259 n\u0259 d\u0259yi\u015fdi?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, ulu \u00f6nd\u0259rin 1950-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n millil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r \u018fks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi kimi m\u0259sul bir v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin olunduqdan sonra daha geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, 50-ci ill\u0259rin sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq 60-c\u0131, 70-ci ill\u0259ri Heyd\u0259r \u018fliyevin birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 sonralar da onun himay\u0259si alt\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n intibah d\u00f6vr\u00fc adland\u0131r\u0131r\u0131q. Heyd\u0259r \u018fliyev 2-ci \u015f\u00f6b\u0259nin r\u0259isi t\u0259yin olunduqdan sonra t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131na q\u0259bul olunmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 kadrlar\u0131n say\u0131n\u0131n durmadan artmas\u0131, onun diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 bu sah\u0259d\u0259 yeni g\u0259nc n\u0259slin yeti\u015fm\u0259si, t\u0259bii ki, bu qurumun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, ulu \u00f6nd\u0259rin respublikaya r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini oldu\u011fu vaxtlarda da t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin s\u0259m\u0259r\u0259li qurulmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirib. Bunu sad\u0259c\u0259 bel\u0259 ifad\u0259 etm\u0259k olar ki, Heyd\u0259r \u018fliyev bu add\u0131m\u0131 il\u0259, sanki, g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin kadr potensial\u0131n\u0131 yarad\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 \u00dcmummilli liderin 1950-69-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan SSR DTK-da \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak etdiyi v\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi \u2013 \u201cDuel\u201d, \u201cAlag\u00f6z\u201d, \u201cNatu\u00adralist\u201d, \u201c\u0130zuver\u201d, \u201cAxito\u201d v\u0259 ba\u015fqa \u0259m\u0259liyyat oyunlar\u0131n\u0131n regional v\u0259 \u00fcmumittifaq \u0259h\u0259miyy\u0259tini nec\u0259 qiy\u00adm\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik? Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259hz \u201c\u00e7ekist\u201d kimi f\u0259aliyy\u0259t miqyas\u0131n\u0131 t\u0259svir ets\u0259k, hans\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259nin \u015fahidi olar\u0131q?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR DTK-da i\u015fl\u0259diyi vaxtlarda \u00e7oxlu sayda u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar ke\u00e7irib. Bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda \u201cNaturalist\u201d, \u201cDuel\u201d, \u201cAxito\u201d, \u201cAlag\u00f6z\u201d v\u0259 s. bu kimi \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat i\u015finin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259ri say\u0131la bil\u0259c\u0259k \u0259m\u0259liyyat kombinasiyalar\u0131n\u0131 sadalaya bil\u0259rik. Q\u00fcrurvericidir ki, bu g\u00fcn Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan DTX-nin Akademiyas\u0131nda h\u0259min \u0259m\u0259liyyat i\u015fl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259yin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131na \u00f6yr\u0259dilir. B\u00fct\u00fcn bu \u0259m\u0259liyyatlara aid s\u0259n\u0259dli materiallarla yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olduqda onlar\u0131n qurulmas\u0131nda mahir \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131 izini, Heyd\u0259r \u018fliyev d\u0259st-x\u0259ttini, Heyd\u0259r \u018fliyev pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olursan.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Ke\u00e7irdiyi \u0259m\u0259liyyatlarla ba\u011fl\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n qurdu\u011fu \u0259m\u0259liyyat planlar\u0131 onun uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin, t\u0259hlil etm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sidir. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, bu bir elmdir, ustad d\u0259rsidir, \u015fedevrdir. Bu fikirl\u0259r vaxtil\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 birg\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 i\u015f \u00fcslubuna yax\u0131ndan b\u0259l\u0259d olan veteran \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131m\u0131z, xidm\u0259ti \u0259rzind\u0259 yollar\u0131 bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259 k\u0259si\u015fmi\u015f dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 birm\u0259nal\u0131 olaraq etiraf edilir. Sadalananlar h\u0259m \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259, h\u0259m d\u0259 onun s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin xaricind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevi pe\u015f\u0259kar t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik zabiti kimi tan\u0131d\u0131r v\u0259 xarak\u00adteriz\u0259 edir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131n\u0131n sonu, m\u00fcst\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259m siyasi, h\u0259m ideoloji c\u0259bh\u0259d\u0259 total h\u00fccumlar\u0131 g\u00f6r\u0259rik. Heyd\u0259r \u018fliyevin Siyasi B\u00fcrodan istefas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 h\u0259rb m\u00fcst\u0259visin\u0259 ke\u00e7di. H\u0259tta SSR\u0130 DTK-n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn planlar\u0131 realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131 \u2013 1988-ci il Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259rini n\u00fcmun\u0259 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rik. 2 il sonra imperiyan\u0131n 20 Yanvar faci\u0259si t\u00f6r\u0259dildi. B\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259r lider fenomeninin yoxlu\u011fu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n nec\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 M\u0259lumdur ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n q\u0259r\u0259zli \u015f\u0259kild\u0259, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6htan kampaniyas\u0131 apar\u0131lmaqla uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycanda ictimai-siyasi sabitliyi pozmaq ist\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259ri f\u0259alla\u015fd\u0131rd\u0131. \u0130ttifaq\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan xalqlar\u0131n \u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131na qovu\u015fmaq arzusunu be\u015fiyind\u0259 bo\u011fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan Moskvada hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131nda oturan b\u0259zi q\u00fcvv\u0259l\u0259r mill\u0259tl\u0259raras\u0131 nifaq toxumu s\u0259pm\u0259kl\u0259 yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ocaqlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. T\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan da bu planlardan k\u0259narda deyildi. Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi hakimiyy\u0259td\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 prosesi aparmas\u0131na, Sumqay\u0131t v\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri kimi qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin t\u00f6r\u0259dilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015f oldu. 1988-ci ild\u0259 Qaraba\u011f \u0259traf\u0131nda ba\u015flanan t\u0259lat\u00fcml\u00fc hadis\u0259l\u0259rin m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunaraq torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259si is\u0259 tariximizin qan yadda\u015f\u0131na \u00e7evrilmi\u015f oldu.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">B\u00fct\u00fcn bunlar, t\u0259bii ki, o d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00fccl\u00fc siyasi lider\u0259 ehtiyac\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131lpaql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdi. H\u0259yat\u0131 h\u0259r an t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259 olan Heyd\u0259r \u018fliyevin o d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 mill\u0259tinin s\u0259sin\u0259 s\u0259s ver\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya birliyin\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etm\u0259si bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc bir daha g\u00f6st\u0259rmi\u015f oldu.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, ulu \u00f6nd\u0259rin h\u0259yat\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259inki m\u0259rk\u0259z Moskvadan, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 olan b\u0259zi m\u0259krli q\u00fcvv\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 b\u0259zi planlar c\u0131z\u0131l\u0131r, ovaxtk\u0131 s\u0259ri\u015ft\u0259siz v\u0259 bacar\u0131qs\u0131z hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Heyd\u0259r \u018fliyevin Bak\u0131ya g\u0259lm\u0259yin\u0259 h\u0259r v\u0259chl\u0259 mane olmaqla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259r\u0259k, onu h\u0259ya\u00adt\u0131na son qoyacaqlar\u0131 il\u0259 d\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 1990-c\u0131 ild\u0259n xalq azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sini m\u0259ntiqi sonlu\u011fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcv\u0259ndiyi lider\u0259 ehtiyac duyurdu. H\u0259min ilin iyulundan ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Moskvadan Bak\u0131ya, 2 g\u00fcn sonra Nax\u00e7\u0131vana d\u00f6n\u00fcr. Bu d\u00f6vr, Heyd\u0259r \u018fliyevin 1990-93-c\u00fc ill\u0259rd\u0259ki Nax\u00e7\u0131vanda f\u0259aliyy\u0259ti az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259sinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259si kimi nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 B\u0259li, qeyd etdiyiniz ill\u0259r ulu \u00f6nd\u0259rin Nax\u00e7\u0131van MR-d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 \u0259lam\u0259tdard\u0131r. Lakin vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r ki, Nax\u00e7\u0131van camaat\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u0259st\u0259yini \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 hiss ed\u0259n v\u0259 yekdil s\u0259sl\u0259 Nax\u00e7\u0131van Ali M\u0259clisinin s\u0259dri se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u0259n qay\u011f\u0131l\u0131 v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131-ac\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259ri d\u0259 m\u0259hz bu d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. M\u00fcst\u0259qilliyinin itirilm\u0259si v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalan Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k nam\u0259lum taleyi onun \u00fcr\u0259yini g\u00f6yn\u0259dirdi. M\u0259n bu m\u0259qamda ulu \u00f6nd\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259xsi xatir\u0259mi d\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259rdim.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">M\u0259n o ill\u0259rd\u0259 Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin N\u0259rimanov rayon \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zif\u0259sind\u0259 xidm\u0259t edirdim. V\u0259ziyy\u0259t el\u0259 g\u0259tirdi ki, h\u0259val\u0259 olunmu\u015f \u0259m\u0259liyyat tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131n icras\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar 1993-c\u00fc ilin aprel ay\u0131nda Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 getm\u0259li oldum. O zaman Nax\u00e7\u0131van MR-in milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik naziri Abbas \u018fsg\u0259rov idi. Onunla g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm v\u0259 verilmi\u015f \u0259m\u0259liyyat tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131n icras\u0131na dair geni\u015f fikir m\u00fcbadil\u0259si apard\u0131q. Sonra <a href=\"http:\/\/A.\u018fsg\u0259rov\">A.\u018fsg\u0259rov<\/a> g\u0259li\u015fim bar\u0259d\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisinin s\u0259dri Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 telefonla z\u0259ng ed\u0259r\u0259k m\u0259ruz\u0259 etdi. Abbas m\u00fc\u0259llim d\u0259st\u0259yi yer\u0259 qoyan kimi Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259ni q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259diyini bildirdi. S\u00f6z\u00fcn a\u00e7\u0131\u011f\u0131, bu m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z oldu. Ulu \u00f6nd\u0259rl\u0259 h\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 onun \u00f6lk\u0259nin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc b\u00f6hranl\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n, muxtar respublikan\u0131n blokada \u015f\u0259raitind\u0259 qalmas\u0131ndan n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 narahat oldu\u011fu, bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin onu n\u0259 q\u0259d\u0259r incitdiyi a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n sezilirdi.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Eyni zamanda, o, s\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda vaxtil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u0259rgin s\u0259yl\u0259ri il\u0259 formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kadr korpusundan \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t qalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259tl\u0259 yeti\u015fdir\u00addiyi pe\u015f\u0259kar \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n bir \u00e7oxunun f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259n q\u0259r\u0259zli \u015f\u0259kild\u0259 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259rin bu orqanda o d\u00f6vrd\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 d\u0259\u00adrin t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 Ulu \u00f6nd\u0259rin 1993-2003-c\u00fc ill\u0259r m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n Prezidenti kimi f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn\u0259 n\u0259z\u0259r salaq: \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 25 ilini x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131na h\u0259sr etmi\u015f liderin x\u00fcsusi, tarixi, milli prioritetl\u0259rinin xarici siyas\u0259tin qurulmas\u0131nda v\u0259 \u00f6lk\u0259nin informasiya, iqtisadi, h\u0259rbi blokadadan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131nda rolu bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259rinizi \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259rdik?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 Ulu \u00f6nd\u0259rin xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ikinci intibah d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoymas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. \u00d6lk\u0259mi\u00adzin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar h\u0259yata ke\u00e7irildi, sabitlik v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q t\u0259min edildi, Erm\u0259nistanla at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 nail olundu. Realla\u015fd\u0131r\u0131lan yeni iqtisadi layih\u0259l\u0259r, apar\u0131lan u\u011furlu daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t kursu il\u0259 \u00f6lk\u0259miz yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259\u00adsin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda respublikam\u0131z y\u00fck\u00ads\u0259l\u0259n x\u0259tl\u0259 inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. T\u0259bii ki, bu y\u00fcks\u0259li\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n da f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dedi. Bu orqanlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin s\u0259m\u0259r\u0259li qurulmas\u0131, kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">O d\u00f6vrl\u0259r h\u0259m\u00e7inin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 ulu \u00f6nd\u0259rin \u015f\u0259xsi hey\u0259tl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri il\u0259 yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda 1997-ci ilin 28 iyun tarixind\u0259 Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Nazirliyinin akt zal\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbiri x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. T\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259 \u00fcmummilli liderimizin bir ne\u00e7\u0259 saat yorulmadan s\u00f6yl\u0259diyi nitqi bir h\u0259yat d\u0259rsi, eyni zamanda bu orqanlar\u0131n tarixin\u0259 bir ekskursiya adland\u0131rsam y\u0259qin ki, yan\u0131lmaram. O g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259rin s\u0259sl\u0259ndirdiyi d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259r o d\u00f6vr\u00fcn g\u0259nc \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 olan biz\u0259 verdiyi \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259tl\u0259r bu g\u00fcn\u0259d\u0259k xatirimd\u0259dir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\"><b>\u2013 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131ndan birind\u0259 demi\u015fdi ki: \u201cm\u00fcst\u0259qilliyi qazanmaq nisb\u0259t\u0259n asand\u0131r, onu qorumaq, m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k qat-qat \u00e7\u0259tindir\u201d. 2023-c\u00fc ilin reall\u0131\u011f\u0131ndan baxd\u0131qda, bu ifad\u0259nin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131na aid hiss\u0259si n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? M\u00f6vcud geosiyasi v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n missiya nec\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\">\u2013 Bildiyiniz kimi, m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u00add\u0259 qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259hdidl\u0259r m\u00f6vcuddur. Yeni m\u00fcharib\u0259 v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ocaqlar\u0131, terror\u00e7u v\u0259 ekstremist q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini aktivl\u0259\u015fdirm\u0259si, regionumuzun b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 pozuculuq f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si c\u0259hdl\u0259ri bizi daim ay\u0131q-say\u0131q olma\u011fa s\u00f6vq edir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Bu g\u00fcn m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident\u00a0<b>\u0130lham \u018fliyevin<\/b>\u00a0r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycanda m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara adekvat cavab ver\u0259 bil\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi qurulub. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizin etibarl\u0131 t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131ya m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyulub. D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Xidm\u0259tinin \u015f\u0259xsi hey\u0259ti bu v\u0259zif\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n layiqinc\u0259 g\u0259lm\u0259k \u0259zmind\u0259 v\u0259 g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n<p dir=\"ltr\">Xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f komandan\u0131 \u0259min edirik ki, ulu \u00f6nd\u0259rin pe\u015f\u0259karl\u0131q m\u0259kt\u0259bini layiqli \u015f\u0259kild\u0259 davam etdir\u0259r\u0259k gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fan D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Xidm\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 bundan sonra da respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259, suverenliyin\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n h\u0259r c\u00fcr plan v\u0259 niyy\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 alacaqd\u0131r!<\/p>\n<p dir=\"ltr\">\n<b>\u2013 \u018fli m\u00fc\u0259llim, maraql\u0131 m\u00fcsahib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk.<\/b><\/p>\n<p dir=\"ltr\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4942\" src=\"http:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/c999li-nagiyev-heydc999r-c999liyev-pesc999kar-tc999hlukc999sizlik-zabiti-kimi-nc999sillc999rc999-numunc999dir-musahibc999-300x211.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"211\" srcset=\"https:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/c999li-nagiyev-heydc999r-c999liyev-pesc999kar-tc999hlukc999sizlik-zabiti-kimi-nc999sillc999rc999-numunc999dir-musahibc999-300x211.jpg 300w, https:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/c999li-nagiyev-heydc999r-c999liyev-pesc999kar-tc999hlukc999sizlik-zabiti-kimi-nc999sillc999rc999-numunc999dir-musahibc999.jpg 620w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR DTK-da i\u015fl\u0259diyi vaxtlarda \u00e7oxlu sayda u\u011furlu<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-4941","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f - BAKUXEBER.AZ<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f - BAKUXEBER.AZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR DTK-da i\u015fl\u0259diyi vaxtlarda \u00e7oxlu sayda u\u011furlu\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BAKUXEBER.AZ\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zamiq.quliyev\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-11T05:33:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/c999li-nagiyev-heydc999r-c999liyev-pesc999kar-tc999hlukc999sizlik-zabiti-kimi-nc999sillc999rc999-numunc999dir-musahibc999.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"436\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"bakuxeber.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"bakuxeber.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\"},\"author\":{\"name\":\"bakuxeber.az\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/person\/7b7b42498b6178b5534f90d71bbccb1a\"},\"headline\":\"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f\",\"datePublished\":\"2023-05-11T05:33:42+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-11T05:33:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\"},\"wordCount\":3717,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#organization\"},\"articleSection\":[\"G\u00fcnd\u0259m\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\",\"url\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\",\"name\":\"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f - BAKUXEBER.AZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-11T05:33:42+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-11T05:33:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"ANA S\u018fH\u0130F\u018f\",\"item\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/\",\"name\":\"BAKUXEBER.AZ\",\"description\":\"BakuXeber.Az\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#organization\",\"name\":\"BAKUXEBER.AZ\",\"url\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-1666042141996-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-1666042141996-2.png\",\"width\":1847,\"height\":494,\"caption\":\"BAKUXEBER.AZ\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zamiq.quliyev\",\"https:\/\/youtube.com\/channel\/UC6RihPGnkBlWOamRLtSoctA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/person\/7b7b42498b6178b5534f90d71bbccb1a\",\"name\":\"bakuxeber.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec6bd366ffd56d6d5b2e6d46718eac636d83c5f140426f05cbfe7c4bdadc31f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec6bd366ffd56d6d5b2e6d46718eac636d83c5f140426f05cbfe7c4bdadc31f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"bakuxeber.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/bakuxeber.az\"],\"url\":\"https:\/\/bakuxeber.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f - BAKUXEBER.AZ","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f - BAKUXEBER.AZ","og_description":"\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR DTK-da i\u015fl\u0259diyi vaxtlarda \u00e7oxlu sayda u\u011furlu","og_url":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941","og_site_name":"BAKUXEBER.AZ","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zamiq.quliyev","article_published_time":"2023-05-11T05:33:42+00:00","og_image":[{"width":620,"height":436,"url":"http:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/c999li-nagiyev-heydc999r-c999liyev-pesc999kar-tc999hlukc999sizlik-zabiti-kimi-nc999sillc999rc999-numunc999dir-musahibc999.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"bakuxeber.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"bakuxeber.az","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941"},"author":{"name":"bakuxeber.az","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/person\/7b7b42498b6178b5534f90d71bbccb1a"},"headline":"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f","datePublished":"2023-05-11T05:33:42+00:00","dateModified":"2023-05-11T05:33:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941"},"wordCount":3717,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#organization"},"articleSection":["G\u00fcnd\u0259m"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941","url":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941","name":"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f - BAKUXEBER.AZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#website"},"datePublished":"2023-05-11T05:33:42+00:00","dateModified":"2023-05-11T05:33:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/?p=4941#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"ANA S\u018fH\u0130F\u018f","item":"https:\/\/bakuxeber.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u018fli Na\u011f\u0131yev: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev Pe\u015f\u0259kar T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Zabiti Kimi N\u0259sill\u0259r\u0259 N\u00fcmun\u0259dir\u201d \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#website","url":"https:\/\/bakuxeber.az\/","name":"BAKUXEBER.AZ","description":"BakuXeber.Az","publisher":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bakuxeber.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#organization","name":"BAKUXEBER.AZ","url":"https:\/\/bakuxeber.az\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-1666042141996-2.png","contentUrl":"https:\/\/bakuxeber.az\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-1666042141996-2.png","width":1847,"height":494,"caption":"BAKUXEBER.AZ"},"image":{"@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zamiq.quliyev","https:\/\/youtube.com\/channel\/UC6RihPGnkBlWOamRLtSoctA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/person\/7b7b42498b6178b5534f90d71bbccb1a","name":"bakuxeber.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/bakuxeber.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec6bd366ffd56d6d5b2e6d46718eac636d83c5f140426f05cbfe7c4bdadc31f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec6bd366ffd56d6d5b2e6d46718eac636d83c5f140426f05cbfe7c4bdadc31f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"bakuxeber.az"},"sameAs":["http:\/\/bakuxeber.az"],"url":"https:\/\/bakuxeber.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4941"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4941\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4943,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4941\/revisions\/4943"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bakuxeber.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}